Er is nog steeds heel veel wat we niet weten over COVID-19. Een grote groep mensen heeft tijdens de besmetting milde klachten, maar ervaart veel klachten bij het hervatten van de dagelijkse activiteiten. Klachten als vermoeidheid, gewrichtspijn, benauwdheid of geheugenproblemen komen veel voor.
Naar de precieze oorzaak wordt nog steeds onderzoek gedaan, uit de eerste onderzoeken komt nog geen eenduidige verklaring. Verwacht wordt dat klachten veroorzaakt worden door ontregeling van het autonome zenuwstelsel.
Ontregeling van het autonome zenuwstelsel
Het autonome zenuwstelsel is het gedeelte in ons brein dat actief is wanneer er gevaar dreigt. Het zorgt ervoor dat je extra alert bent en gaat vechten of vluchten. Bij mensen met langdurige klachten na COVID lijkt het erop dat het brein constant of heel erg snel in deze overlevingsmodus schiet. De inspanning die je levert en de klachten die je daarna ervaart kloppen niet bij elkaar. Na het oplopen van de trap kan het voelen alsof je een marathon gelopen hebt. Deze extreme reactie en constante alertheid zorgt voor uitputting. Uit bescherming geeft je brein het signaal af naar je lichaam “tot hier en niet verder”. Je kunt klachten ervaren als zweten, hartkloppingen, achter de adem zijn, oorsuizen, concentratieproblemen. De belastbaarheid (wat iemand aankan) neemt af. Het is van belang dat het brein weer gaat begrijpen dat er helemaal geen gevaarlijk situatie is. Echter, door overbelasting schiet het brein snel in de “gevaarstand”. Het is dus van belang om niet over te belasten. Dit klinkt simpel, maar dat is het vaak niet. De belastbaarheid kan zo laag zijn dat bij heel weinig inspanning er al sprake is van overbelasting. Dit voelt heel ongewoon, is daardoor moeilijk in te schatten en je activiteiten op aan te passen.
De ontregeling heeft vaak een langdurig en onvoorspelbaar verloop. Soms is er geen touw aan vast te knopen. Een activiteit kan goed lijken te gaan, toch komen er twee dagen later klachten. Het kan ook dat een activiteit de ene week prima gaat en de week erop niet. Dit maakt de zoektocht naar wat het beste te kunnen doen nog lastiger.
Tijdens ergotherapie gaan we eerst opzoek naar het basisniveau. Hoe pas je jou activiteitenniveau aan, zodat er geen sprake is van overbelasting? Wanneer klachten afnemen en de situatie stabiel lijkt, werken we aan het weer opbouwen van het activiteitenniveau. Revalidatiearts Paulien Goossens spreekt hierbij van een “tuttige opbouw”. Het is namelijk van belang om hierbij niet over je grens te gaan. De aanpak van schouders eronder en doorzetten werkt dus vaak niet. Het gaat juist over risico’s inschatten, onder je grens blijven, voldoende rust en reserves opbouwen.
Ergotherapie richt zich bij het Post-Covid-Syndroom meestal op:
Wist je dat:
Eerst gesproken werd over long-covid. Hierbij stond “long” voor het langdurig verloop. Dit was echter nogal verwarrend omdat veel mensen dachten dat “long” hierbij voor onze longen stond. In het begin dacht men namelijk dat Covid-19 vooral de longen aan zou tasten. Inmiddels is bekend dat dit bijna nooit zo is. Om verwarring te voorkomen wordt nu de term Post-Covid-Syndroom gebruikt.
C-support er is om mensen met langdurige klachten te ondersteunen en adviseren. Het kan dienen als vraagbaak. Zij verzamelen landelijk ook patiënten informatie en doen mee aan wetenschappelijk onderzoek. Mensen die langer dan 3 maanden klachten ervaren na Covid kunnen zich hier aanmelden www.c-support.nu
We is Haaksbergen met elkaar samenwerken vanuit de Eerstelijns Zorg Haaksbergen(EZH). Bij langdurige klachten na Covid is het van belang om multi-disciplinair samen te werken. Vanuit de EZH hebben we daarom een zorgprogramma “Corona herstelzorg” ontwikkeld. Extra informatie hierover is te vinden op: www.eerstelijnszorghaaksbergen.nl/zorginformatie/corona-herstelzorg
